Okiem eksperta


Prof. Grzegorz Leszczyński


Prodziekan Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, znawca literatury dla dzieci i młodzieży.


Książka ma cieszyć jeszcze zanim się ją zacznie czytać.

Dlaczego czytanie jest ważne?

Czytanie jest ważne dlatego, że w trakcie lektury czytelnik staje twarzą w twarz z własnym światem, z samym sobą. O tyle lektura jest dla nas istotna, o ile pozwala jak w zwierciadle ujrzeć samego siebie. W lekturze zawsze szukamy siebie. Młodzi ludzie nie mają dystansu do siebie, do swojego losu i do swoich doświadczeń. Książka pozwala ten dystans znaleźć i zachować. W gruncie rzeczy czytanie jest najbardziej ludzką czynnością, ponieważ pozwala na znalezienie siebie w świecie.

Dlaczego dzieci powinny czytać?

Czytanie pozwala na bardzo silne utożsamienie się z bohaterem. Zwłaszcza w przypadku dziecka, które przeżywa lekturę znacznie silniej niż dorosły. Lektura jest niesłychanie silnym doświadczeniem. Żadne inne powroty do lektur nie są tak intensywne, jak do tych z dzieciństwa, bo tam zostawiliśmy siebie. To myśmy zbudowali tę przestrzeń, w której porusza się doktor Dolittle. To myśmy stworzyli te chatki, przestrzenie, łąki i pokoje pełne zabawek w „Dzieciach z Bullerbyn”. To myśmy wypełnili akademię pana Kleksa.

Poza tym lektura książki wymaga absolutnego skupienia. Można oglądać telewizję i rozmawiać przez telefon, można słuchać radia i lepić pierogi. Ale nie można czytać i robić niczego innego. Lektura pochłania i to jest niesłychanie ważne doświadczenie, ponieważ jeżeli dziecko się w tym rozsmakuje w młodych latach, to będzie do tego lgnęło.

Czy samodzielne czytanie przez dzieci jest ważne?

Dla dziecka samodzielne czytanie jest czymś bardzo istotnym. Nobilitacją. Gdy dziecko nauczy się czegoś, umiejętności zarezerwowanej dla dorosłych, czuje się dowartościowane i spełnione.

Czy kiedyś jest za wcześnie na czytanie?

Radość z obcowania ze znakomitą, mądrą, dobrą, pięknie wydaną, dobrze zilustrowaną, znakomicie zaprojektowaną i oczywiście po prostu najzwyczajniej w świecie pasjonująca książką to najlepsza droga do związanie małego czytelnika z dużym światem literatury.

Ze zdobywania przez dziecko kompetencji, w tym czytania, nie ma nigdy nic złego.
Jeśli nauczymy dziecko składać z literek wyrazy, będzie to jedna z form zabawy, a dziecko się po prostu tym ucieszy. Litery powinny zresztą towarzyszyć dziecku zawsze. Powinien to być naturalny świat dziecka.

Niesłychanie istotne jest też to, by czytanie kojarzyło się z zabawą. Jeśli chcemy dziecko przyzwyczaić do zdrowego żywienia, musimy jedzenie atrakcyjnie podać. Musi być kolorowo. Jak marchewka, to z zielonymi elementami, jak sałata, to z czerwonym akcentem. By dziecku się podobało.To, co jest ładne, staje się przyjemne, a to, co przyjemne, staje się nam bliskie. Podobnie jest z czytaniem. Trzeba pokazać dziecku, że czytanie jest śmieszne, przyjemne i radosne.

Nigdy nie było tak dobrego czasu dla polskiej literatury dziecięcej, jak dziś. Mamy wielu znakomitych pisarzy i grono wybitnych artystów, którzy potrafią nie tylko ilustrować, ale tworzyć wspaniałe książki. Nic, tylko czytać.



© Egmont Polska